{"id":1674,"date":"2022-05-30T00:00:00","date_gmt":"2022-05-30T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/manu.finki.net.mk\/2022\/05\/30\/epot-skenderbe%d1%98-od-grigor-s-prlichev-vo\/"},"modified":"2026-09-04T12:36:17","modified_gmt":"2026-09-04T12:36:17","slug":"epot-skenderbe%d1%98-od-grigor-s-prlichev-vo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manu.finki.net.mk\/en\/2022\/05\/30\/epot-skenderbe%d1%98-od-grigor-s-prlichev-vo\/","title":{"rendered":"\u0415\u041f\u041e\u0422 \u0421\u041a\u0415\u041d\u0414\u0415\u0420\u0411\u0415\u0408 \u041e\u0414 \u0413\u0420\u0418\u0413O\u0420 \u0421. \u041f\u0420\u041b\u0418\u0427\u0415\u0412 \u0412\u041e \u041f\u0420\u0415\u0412\u041e\u0414 \u041d\u0410 \u041f\u041e\u041b\u0421\u041a\u0418 \u0408\u0410\u0417\u0418\u041a"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center\"><strong>\u0415\u041f\u041e\u0422 <em>\u0421\u041a\u0415\u041d\u0414\u0415\u0420\u0411\u0415\u0408 <\/em>\u041e\u0414 \u0413\u0420\u0418\u0413O<\/strong><strong>\u0420 \u0421. \u041f\u0420\u041b\u0418\u0427\u0415\u0412<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong>\u0412\u041e \u041f\u0420\u0415\u0412\u041e\u0414 \u041d\u0410 \u041f\u041e\u041b\u0421\u041a\u0418 \u0408\u0410\u0417\u0418\u041a<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u041d\u0435\u043e\u0434\u0430\u043c\u043d\u0430, \u043d\u0430 \u0441\u0442\u0440\u0430\u043d\u0438\u0446\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0430 \u0441\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u0435\u0442\u043e <em>Colloquia Humanistica<\/em> (Colloquia Humanistica, 2021(10), Article 2703. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.11649\/ch.2703\">https:\/\/doi.org\/10.11649\/ch.2703<\/a>) \u0432\u043e \u0438\u0437\u0434\u0430\u043d\u0438\u0435 \u043d\u0430\u00a0 \u0418\u043d\u0441\u0442\u0438\u0442\u0443\u0442\u043e\u0442 \u0437\u0430 \u0441\u043b\u0430\u0432\u0438\u0441\u0442\u0438\u0447\u043a\u0438 \u0441\u0442\u0443\u0434\u0438\u0438 \u043f\u0440\u0438 \u041f\u043e\u043b\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0430\u043a\u0430\u0434\u0435\u043c\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u043d\u0430\u0443\u043a\u0438\u0442\u0435<strong>,<\/strong>\u00a0 \u0438\u0437\u043b\u0435\u0437\u0435 \u043f\u0440\u0435\u043f\u0435\u0432\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u043f\u043e\u043b\u0441\u043a\u0438 \u0458\u0430\u0437\u0438\u043a \u043d\u0430 \u0435\u043f\u043e\u0442 <em>\u0421\u043a\u0435\u043d\u0434\u0435\u0440\u0431\u0435\u0458 <\/em>\u043e\u0434 \u0413\u0440\u0438\u0433\u043e\u0440 \u0421. \u041f\u0440\u043b\u0438\u0447\u0435\u0432.\u00a0 \u041f\u0440\u0435\u043f\u0435\u0432\u043e\u0442 \u0435 \u043d\u0430\u043f\u0440\u0430\u0432\u0435\u043d \u043e\u0434 \u00a0Ma\u0142gorzata Borowska, \u0430 \u043f\u043e\u0434 \u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u043e \u043d\u0430\u00a0 \u0433\u043b\u0430\u0432\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0443\u0440\u0435\u0434\u043d\u0438\u043a \u043d\u0430 \u0441\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u0435\u0442\u043e Jolanta Sujecka.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u041d\u0430\u0441\u043b\u043e\u0432\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u0434\u0435\u043b\u043e\u0442\u043e \u043d\u0430 \u043f\u043e\u043b\u0441\u043a\u0438 \u0458\u0430\u0437\u0438\u043a \u0433\u043b\u0430\u0441\u0438 <em>Rzecz o Skanderbegu<\/em><em>, <\/em>\u0430 \u043f\u0440\u0435\u043f\u0435\u0432\u043e\u0442 \u0435 \u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u0435\u043d \u0441\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434 \u043a\u0440\u0438\u0442\u0438\u0447\u043a\u043e\u0442\u043e \u0438\u0437\u0434\u0430\u043d\u0438\u0435 \u043d\u0430 \u0434\u0435\u043b\u043e\u0442\u043e \u043e\u0434 \u0441\u0442\u0440\u0430\u043d\u0430 \u043d\u0430 \u0430\u043a\u0430\u0434. \u041c\u0438\u0445\u0430\u0438\u043b \u0414. \u041f\u0435\u0442\u0440\u0443\u0448\u0435\u0432\u0441\u043a\u0438 (\u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0441\u043a\u0430 \u043a\u043d\u0438\u0433\u0430, \u0421\u043a\u043e\u043f\u0458\u0435, 1974).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u041a\u043e\u043d \u043f\u0440\u0435\u0432\u043e\u0434\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0442\u0435\u043a\u0441\u0442 \u0432\u043e \u0444\u0443\u0441\u043d\u043e\u0442\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0435 \u0434\u0430\u0434\u0435\u043d\u0438 \u0431\u0435\u043b\u0435\u0448\u043a\u0438 \u0438 \u043e\u0431\u0458\u0430\u0441\u043d\u0435\u043d\u0438\u0458\u0430 \u043e\u0434 \u043a\u043e\u0438 \u0435\u0434\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0435 \u043e\u0434\u043d\u0435\u0441\u0443\u0432\u0430\u0430\u0442 \u043d\u0430 \u043f\u043e\u043c\u0430\u043b\u043a\u0443 \u043f\u043e\u0437\u043d\u0430\u0442\u0438 \u043d\u0430\u0437\u0438\u0432\u0438 \u0438\u043b\u0438 \u0438\u043c\u0438\u045a\u0430 \u043d\u0430 \u043b\u0438\u0447\u043d\u043e\u0441\u0442\u0438 \u0434\u043e\u0434\u0435\u043a\u0430 \u0434\u0440\u0443\u0433\u0438 \u0434\u043e\u043d\u0435\u0441\u0443\u0432\u0430\u0430\u0442 \u043e\u0440\u0438\u0433\u0438\u043d\u0430\u043b\u043d\u0438 \u0446\u0438\u0442\u0430\u0442\u0438 \u043e\u0434 <em>\u0418\u043b\u0438\u0458\u0430\u0434\u0430 <\/em>\u043e\u0434 \u043a\u043e\u0438 \u0441\u0435 \u0433\u043b\u0435\u0434\u0430 \u043d\u0435\u043f\u043e\u0441\u0440\u0435\u0434\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0432\u043e\u0440\u0435\u0447\u043a\u0430 \u0438\u043d\u0441\u043f\u0438\u0440\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u041f\u0440\u043b\u0438\u0447\u0435\u0432 \u0432\u043e \u0445\u043e\u043c\u0435\u0440\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u043f\u043e\u0435\u0437\u0438\u0458\u0430. \u0422\u0430\u043a\u0432\u0438\u0442\u0435 \u043f\u0430\u0440\u0430\u043b\u0435\u043b\u0438, \u0438\u0430\u043a\u043e \u043d\u0435 \u0441\u0435 \u043c\u043d\u043e\u0433\u0443\u0431\u0440\u043e\u0458\u043d\u0438, \u0441\u0435\u043f\u0430\u043a \u0443\u043f\u0430\u0442\u0443\u0432\u0430\u0430\u0442 \u043d\u0430 \u0430\u043d\u0430\u043b\u0438\u0442\u0438\u0447\u043a\u0438\u043e\u0442, \u043f\u0440\u043e\u0434\u043b\u0430\u0431\u043e\u0447\u0435\u043d \u043f\u0440\u0438\u0441\u0442\u0430\u043f \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0432\u0435\u0434\u0443\u0432\u0430\u0447\u043e\u0442.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u041d\u0430 \u043a\u0440\u0430\u0458\u043e\u0442 \u043e\u0434 \u043f\u0440\u0435\u0432\u043e\u0434\u043e\u0442 \u0441\u0435 \u0434\u0430\u0434\u0435\u043d\u0438 \u0438 \u043d\u0435\u043a\u043e\u043b\u043a\u0443 \u0444\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c\u0438\u043b\u0438 \u043e\u0434 \u043e\u0440\u0438\u0433\u0438\u043d\u0430\u043b\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0440\u0430\u043a\u043e\u043f\u0438\u0441 \u043d\u0430 \u041f\u0440\u043b\u0438\u0447\u0435\u0432 \u0441\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434 \u043a\u043e\u0458 \u0435 \u043d\u0430\u043f\u0440\u0430\u0432\u0435\u043d \u0438 \u043c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u043f\u0440\u0435\u043f\u0435\u0432 \u043d\u0430 \u041c. \u0414. \u041f\u0435\u0442\u0440\u0443\u0448\u0435\u0432\u0441\u043a\u0438 \u0432\u043e 1974 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u041f\u043e\u0458\u0430\u0432\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u043e\u0432\u043e\u0458 \u043f\u0440\u0435\u043f\u0435\u0432 \u043d\u0430 \u043f\u043e\u043b\u0441\u043a\u0438 \u0458\u0430\u0437\u0438\u043a \u043d\u0430 \u0435\u043f\u043e\u0442 <em>\u0421\u043a\u0435\u0434\u043d\u0435\u0440\u0431\u0435\u0458<\/em> \u0432\u043e \u043e\u0432\u0430 \u0440\u0435\u043d\u043e\u043c\u0438\u0440\u0430\u043d\u043e \u0441\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u0435 \u043d\u0435\u0441\u043e\u043c\u043d\u0435\u043d\u043e \u043f\u0440\u0435\u0442\u0441\u0442\u0430\u0432\u0443\u0432\u0430 \u0437\u043d\u0430\u0447\u0430\u0458\u043d\u0430 \u0430\u0444\u0438\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u043f\u043e\u0435\u0437\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u041f\u0440\u043b\u0438\u0447\u0435\u0432, \u043d\u043e \u0438 \u0432\u043e\u043e\u043f\u0448\u0442\u043e \u043d\u0430 \u043c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u043b\u0438\u0442\u0435\u0440\u0430\u0442\u0443\u0440\u0430 \u043d\u0435 \u0441\u0430\u043c\u043e \u0432\u043e \u041f\u043e\u043b\u0441\u043a\u0430 \u0442\u0443\u043a\u0443 \u0438 \u043d\u0430 \u043f\u043e\u0448\u0438\u0440\u043e\u043a \u043c\u0435\u0453\u0443\u043d\u0430\u0440\u043e\u0434\u0435\u043d \u043f\u043b\u0430\u043d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u041d\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0432\u043e\u0434\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u043f\u043e\u0435\u043c\u0430\u0442\u0430 \u045d \u043f\u0440\u0435\u0442\u0445\u043e\u0434\u0438 \u043e\u0431\u0435\u043c\u0435\u043d \u0435\u0441\u0435\u0458 \u043e\u0434 \u041c. \u0411\u043e\u0440\u043e\u0432\u0441\u043a\u0430 (M. Borowska) \u043f\u043e\u0434 \u043d\u0430\u0441\u043b\u043e\u0432 \u201e\u0421\u043b\u043e\u0432\u0435\u043d\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0425\u043e\u043c\u0435\u0440: \u041e\u0434 \u0413\u0440\u0438\u0433\u043e\u0440\u0438\u043e\u0441 \u0421\u0442\u0430\u0432\u0440\u0438\u0434\u0438\u0441 \u0434\u043e\u00a0 \u0413\u0440\u0438\u0433\u043e\u0440 \u041f\u0440\u043b\u0438\u0447\u0435\u0432 (The Slavic Homer: From Grigorios Stavridis to Grigor Prli\u010dev) \u043a\u043e\u0458 \u0441\u043e\u0434\u0440\u0436\u0438 \u0435\u043a\u0441\u0446\u0435\u0440\u043f\u0442\u0438 \u043e\u0434 \u0438\u0437\u0432\u0435\u0448\u0442\u0430\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0430 \u043a\u043e\u043c\u0438\u0441\u0438\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0430 \u043f\u043e\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u043d\u0430\u0442\u043f\u0440\u0435\u0432\u0430\u0440 \u043d\u0430 \u043a\u043e\u0458 \u0443\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u0443\u0432\u0430\u043b \u043d\u0430\u0448\u0438\u043e\u0442 \u043f\u043e\u0435\u0442 \u0432\u043e \u0410\u0442\u0438\u043d\u0430.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u0412\u043e \u043f\u0440\u0438\u043b\u043e\u0433 \u0441\u043b\u0435\u0434\u0430\u0442 \u043d\u0435\u043a\u043e\u043b\u043a\u0443 \u043f\u0440\u0432\u0438 \u0441\u0442\u0440\u0430\u043d\u0438\u0446\u0438 \u043d\u0430 \u043f\u043e\u043b\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u043f\u0440\u0435\u043f\u0435\u0432.<\/p>\n<p style=\"text-align: left\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> \u041f\u043e\u0448\u0438\u0440\u043e\u043a\u0430 \u0438\u043d\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u0437\u0430 \u0438\u0437\u0434\u0430\u043d\u0438\u0435\u0442\u043e: Grigor Stavrev Prli\u010dev, <em>Rzecz o Skanderbegu<\/em>. \u0422ranslation: Ma\u0142gorzata Borowska, 2021. Publisher: Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences Editor-in-chief: Jolanta Sujecka. Conception and academic editing: Maciej Falski, Linda\u00a0Kov\u00e1\u0159ov\u00e1.<\/p>\n<p>Colloquia Humanistica 10 (2021)<br \/>\nHeritage and the Post-Socialist City:<br \/>\nCultural and Social Perspectives<br \/>\nArticle No. 2703<br \/>\nhttps:\/\/doi.org\/10.11649\/ch.2703<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Citation: Prli\u010dev, G. S. (2021). Rzecz o Skanderbegu<br \/>\n(M. Borowska, Trans.; M. Borowska &amp; J. Sujecka,<br \/>\nEd.). Colloquia Humanistica, 2021(10), Article 2703.<br \/>\nhttps:\/\/doi.org\/10.11649\/ch.2703<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">COLLOQUIA HUMANISTICA<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Grigor Stavrev Prli\u010dev<br \/>\nRzecz o Skanderbegu<br \/>\nProlog1*<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Gdy ja w swych my\u015blach widz\u0119 cnych korow\u00f3d bohater\u00f3w,<br \/>\nwalecznego2 wnet s\u0142aw\u0119 chc\u0119 g\u0142osi\u0107 tu Skanderbega,<br \/>\nco towarzysz\u00f3w wiod\u0105c gar\u015b\u0107, odwa\u017cnych wojownik\u00f3w,<br \/>\ntysi\u0105ce \u2013 nie policzy\u0107 ich \u2013 w py\u0142 rozbi\u0142 Hagaren\u00f3w3,<br \/>\n5 Jezusowi oddaj\u0105c cze\u015b\u0107 i \u015bwi\u0119tej naszej wierze,<br \/>\nczym ukoi\u0142 te\u017c ojca gniew, ducha, co go pot\u0119pia\u0142,<br \/>\ncz\u0119sto nawiedzaj\u0105c we snach, cie\u0144 mroczny, zrozpaczony,<br \/>\npogr\u0105\u017cony w smutku i \u0142zach, p\u0142acz\u0105cy po trzech synach,<br \/>\ntrzech m\u0142odzie\u0144cach, kt\u00f3rych mu by\u0142 odebra\u0142 jad trucizny;<br \/>\n10 p\u0142aka\u0142 ich, p\u0142aka\u0142 wci\u0105\u017c i wci\u0105\u017c, krwawej \u017c\u0105daj\u0105c zemsty.<br \/>\nNieprzeliczone mn\u00f3stwo dzie\u0142 i czyn\u00f3w jego s\u0142awnych<br \/>\nKlio4 ju\u017c w gotowo\u015bci ma. Ja wys\u0142awi\u0119 ten jeden:<br \/>\njak tyranowi zada\u0142 wstyd \u2013 by\u0142 nim pod\u0142y Ba\u0142aban5.<br \/>\n1 Podtytu\u0142y oznaczone gwiazdk\u0105 zosta\u0142y przekre\u015blone przez Grigora Prli\u010deva w p\u00f3\u017aniejszej<br \/>\nredakcji (Prli\u010dev, 1974, s. 2).<br \/>\n2 Waleczny \u2013 (\u03b8\u03bf\u03cd\u03c1\u03b9\u03bf\u03c2); epitet sta\u0142y przy imieniu Skanderbega, na\u015bladuj\u0105cy homeryckie epitheton<br \/>\nornans.<br \/>\n3 Hagarenowie \u2013 potomkowie Hagar, biblijnej egipskiej na\u0142o\u017cnicy Abrahama i matki jego syna<br \/>\nIzmaela, tym samym pramatki Izmaelit\u00f3w.<br \/>\n4 Klio \u2013 jedna z dziewi\u0119ciu Muz; patronka historii.<br \/>\n5 Ba\u0142aban beg \u2013 Ba\u0142aban Badera (tak\u017ce Ba\u0142aban pasza, Ba\u0142aban Badheri); dow\u00f3dca osma\u0144ski<br \/>\npochodzenia alba\u0144skiego, sand\u017cakbej Ochrydy w 1464 i 1465; g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy armii Mehmeda<br \/>\nII podczas drugiego obl\u0119\u017cenia Kruji (1466).<br \/>\nMuzo, o g\u0142osie niczym mi\u00f3d, piewczyni bohater\u00f3w,<br \/>\n15 je\u015bli i we mnie p\u0142onie \u017car twojej p\u0142omiennej \u017c\u0105dzy,<br \/>\n\u017ce odbiega mnie s\u0142odki sen i nie zamyka powiek,<br \/>\nje\u015bli mi cia\u0142o kurczy si\u0119, przylegaj\u0105c do ko\u015bci,<br \/>\na sk\u00f3ra wi\u0119dnie niczym kwiat, i moja twarz si\u0119 marszczy,<br \/>\ni ca\u0142y zamieniam si\u0119 w cie\u0144 jak blada nocna mara;<br \/>\n20 je\u015blim dla ci\u0119 odrzuci\u0142 precz i maj\u0105tek, i s\u0142aw\u0119,<br \/>\nrozsta\u0107 mi si\u0119 nie by\u0142o \u017cal z posa\u017cn\u0105 narzeczon\u0105,<br \/>\nPanace\u01056 \u2013 ach, co za wdzi\u0119k! \u2013 co tyle \u0142ask przynosi;<br \/>\nje\u015bli bezdomny dzisiaj ja po dzikich si\u0119 bezdro\u017cach<br \/>\ntu\u0142am wraz z tob\u0105 ca\u0142kiem sam, stroni\u0105c od towarzystwa,<br \/>\n25 sam na tej puszczy tylko chc\u0105c s\u0142ucha\u0107 twojego g\u0142osu;<br \/>\nje\u015bli przez boski \u015bwi\u0119ty blask twojej cudnej postaci<br \/>\nmych s\u0142abowitych oczu wzrok poniesie jak\u0105 szkod\u0119,<br \/>\nto ty, o Pani, b\u0142agam ci\u0119, nagrod\u017a mnie za m\u0105 wierno\u015b\u0107,<br \/>\ndarem mi wyt\u0119sknionym b\u0105d\u017a i przewodniczk\u0105 w drodze!<br \/>\n30 Bom ci\u0119\u017cki na si\u0119 przyj\u0105\u0142 trud i boje b\u0119d\u0119 toczy\u0142,<br \/>\n\u017ceby m\u0119\u017cowi odda\u0107 cze\u015b\u0107 o nie\u015bmiertelnej s\u0142awie,<br \/>\nkt\u00f3rego samo imi\u0119 trz\u0105\u015b\u0107 mog\u0142oby Helikonem7,<br \/>\nkt\u00f3rego po miastach i wsiach wys\u0142awia\u0142o ju\u017c tylu<br \/>\npi\u0119knos\u0142ownych wyznawc\u00f3w Muz, za \u017cycia i po \u015bmierci;<br \/>\n35 jak po wielekro\u0107 w ogie\u0144 szed\u0142, gdy bi\u0142y haubice,<br \/>\nw d\u0142oni dzier\u017c\u0105c jedynie miecz, sam do ognia podobny,<br \/>\nwe wrogach swoich budz\u0105c strach i zimne przera\u017cenie,<br \/>\nby z ognia tego ca\u0142o wyj\u015b\u0107; przeze\u0144 to Ottomanek<br \/>\ng\u0142owy w pi\u0119knych zawojach czer\u0144 \u017ca\u0142oby skry\u0142a mroczna!<br \/>\n40 Uzbr\u00f3j mi r\u0119k\u0119, b\u0142agam ci\u0119, w gi\u0119tkie a zmy\u015blne pi\u00f3ro,<br \/>\ntchnij we mnie, prosz\u0119, boski \u017car i my\u015bli me uskrzydlaj,<br \/>\na\u017cebym wzni\u00f3s\u0142 si\u0119 z ziemi wzwy\u017c, wzlecia\u0142 prosto w niebiosa<br \/>\ni zn\u00f3w na ziemi\u0119 \u0142atwo zszed\u0142, i mocno na niej stan\u0105\u0142,<br \/>\npokorny s\u0142uga , wierny rab, pos\u0142uszny twoim prawom.<br \/>\n45 Od mej tabliczki odgo\u0144 precz wszelkie obce wyrazy<br \/>\ni oddali\u0107 mnie, b\u0142agam, chciej od szczek\u00f3w pustos\u0142owia,<br \/>\numi\u0142owany obraz racz natury mi ukaza\u0107,<br \/>\na s\u0142owom moim nadaj czar owej dawnej harmonii.<br \/>\nPie\u015b\u0144 pierwsza*<br \/>\nDwudziesty drugi mija\u0142 rok8, od tego czasu, kiedy<br \/>\n50 Skanderbeg, waleczny \u00f3w m\u0105\u017c, unikaj\u0105c zasadzki<br \/>\nAmurata9, uszed\u0142 z niej zdr\u00f3w i w Kruj\u011910 wszed\u0142 zwyci\u0119zc\u0105<br \/>\ni wst\u0105pi\u0142 na ojcowy tron w\u015br\u00f3d krzyk\u00f3w i wiwat\u00f3w!<br \/>\nZebra\u0142 alba\u0144skiej m\u0142odzi kwiat, odwa\u017cnych bojownik\u00f3w,<br \/>\ni kaza\u0142 p\u0142ugi przeku\u0107 w bro\u0144, zmieni\u0107 w narz\u0119dzia \u015bmierci.<br \/>\n55 Ch\u0142op\u00f3w uczy\u0142 wojennych sztuk, Aresowego11 dzie\u0142a,<br \/>\nby od alba\u0144skich id\u0105c ziem grabili w\u0142o\u015bci Turk\u00f3w.<br \/>\nNiejeden te\u017c o\u015bcienny lud, niesyty jeszcze wojny,<br \/>\n\u0142\u0105czy\u0142 z nim swoje si\u0142y12 rad, \u017ce wsp\u00f3lnego ma wroga,<br \/>\no wsp\u00f3ln\u0105 spraw\u0119 bije si\u0119 i wsp\u00f3lnie si\u0119 nara\u017ca,<br \/>\n60 niebezpiecze\u0144stwo dziel\u0105c z nim. Pierwszy za\u015b do\u0144 do\u0142\u0105czy\u0142<br \/>\nArianita13, co rz\u0105dzi tam, gdzie morskie s\u0105 krainy,<br \/>\nco si\u0119 po obu stronach g\u00f3r rozci\u0105gaj\u0105; tam le\u017cy<br \/>\nKotor14, najcudowniejsze z miast, co z wszystkich si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia<br \/>\n8 Skanderbeg \u2013 Jerzy Kastriota Skanderbeg (alb. Gjergj Kastrioti Sk\u00ebnderbeu; gr. \u0393\u03b5\u03ce\u03c1\u03b3\u03b9\u03bf\u03c2<br \/>\n\u039a\u03b1\u03c3\u03c4\u03c1\u03b9\u03ce\u03c4\u03b7\u03c2 \u03a3\u03ba\u03b5\u03bd\u03b4\u03b5\u03c1\u03bc\u03bd\u03ad\u03b7\u03c2, 1405\u20131468); alba\u0144ski bohater narodowy, potomek wp\u0142ywowej rodziny<br \/>\nKastrioti; wys\u0142any wraz z bra\u0107mi jako zak\u0142adnik na dw\u00f3r su\u0142tana, przez niemal dwadzie\u015bcia<br \/>\nlat s\u0142u\u017cy\u0142 w armii osma\u0144skiej, dochodz\u0105c do rangi sand\u017cakbeja (namiestnika) okr\u0119gu Dibra.<br \/>\nW r. 1443, podczas bitwy pod Ni\u0161, zdezerterowa\u0142 i podst\u0119pem uda\u0142o mu si\u0119 opanowa\u0107 rodzinne<br \/>\nmiasto ojca, Kruj\u00eb, a potem Sfetigrad i Modri\u0107. Przez nast\u0119pne 25 lat (1443\u20131468), Skanderbeg<br \/>\nz oddzia\u0142em ochotnik\u00f3w, licz\u0105cym nie wi\u0119cej ni\u017c do 10.000 ludzi, pokonywa\u0142 znacznie liczebniejsze<br \/>\ni lepiej wyposa\u017cone wojska osma\u0144skie.<br \/>\n9 Amurat \u2013 Murad II, su\u0142tan osma\u0144ski w latach 1421 to 1444 i 1446\u20131451, ojciec Mehmeda II<br \/>\nZdobywcy.<br \/>\n10 Kruja \u2013 (alb. Kruj\u00eb\/Kruja, serb. Kroja, w\u0142. Croia), miasto w \u015brodkowej Albanii, od XII do XIII<br \/>\nw. stolica Kr\u00f3lestwa Arb\u00ebrii, w 1396 podbita przez Osman\u00f3w. Skanderbeg zdoby\u0142 miasto w 1443;<br \/>\nprzetrwa\u0142o ono trzy osma\u0144skie obl\u0119\u017cenia i dopiero po \u015bmierci Skanderbega czwarte obl\u0119\u017cenie<br \/>\nzako\u0144czy\u0142o si\u0119 zdobyciem Kruji przez Osman\u00f3w (1478).<br \/>\n11 Ares \u2013 b\u00f3g wojny (zw\u0142. agresywnej i okrutnej) oraz dawca m\u0119stwa.<br \/>\n12 Aluzja do sojuszu zawartego z inicjatywy Skanderbega i pod patronatem Wenecji w Lezhe (alb.<br \/>\nLezh\u00eb lub Lezha; w\u0142. Alesso; serb. Lje\u0161) 2 marca 1444 r. przez cz\u0142onk\u00f3w wp\u0142ywowych rod\u00f3w alba\u0144skich.<br \/>\nDo Ligi z Lezhe nale\u017celi, m.in. cz\u0142onkowie rod\u00f3w Arianit\u00f3w, Dukad\u017cyn\u00f3w, Muzak\u00f3w,<br \/>\nZachari\u00f3w, Topi\u00f3w, Zenewisi\u00f3w, Duszman\u00f3w, do kt\u00f3rych przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 te\u017c Stefan Czernojewicz<br \/>\n(Stefanica Crnojevi\u0107), despota Zety.<br \/>\n13 Arianita \u2013 Jerzy Arianita z Komnen\u00f3w (alb. Gjergj Arianiti, 1383\u20131462); szanowany wielmo\u017ca<br \/>\nalba\u0144ski, przez wiele lat tocz\u0105cy walki z Osmanami; ojciec Doriki, \u017cony Skanderbega.<br \/>\n14 Kotor (cyr.: \u041a\u043e\u0442\u043e\u0440, w\u0142. Cattaro) \u2013 miasto portowe nad Adriatykiem, otoczone fortyfikacjami<br \/>\nz epoki weneckiej; po\u0142o\u017cone nad malownicza Zatok\u0105 Kotorsk\u0105 (Boka Kotorska), nazywan\u0105 czasem:<br \/>\n\u201enajdalej na po\u0142udniu le\u017c\u0105cym fiordem\u201d; na prze\u0142omie XIV i XV w. przez kr\u00f3tki czas stanowi\u0142o samodzielne<br \/>\npa\u0144stewko; od 1420 do 1797 r. pod patronatem Republiki Weneckiej, po jej upadku wesz\u0142o<br \/>\nw sk\u0142ad pa\u0144stwa Habsburg\u00f3w. Po I wojnie \u015bwiatowej miasto znalaz\u0142o si\u0119 w granicach Kr\u00f3lestwa Serb\u00f3w,<br \/>\nChorwat\u00f3w i S\u0142owe\u0144c\u00f3w, od 1929 r. Kr\u00f3lestwa Jugos\u0142awii, a od 2006 niepodleg\u0142ej Czarnog\u00f3ry.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0415\u041f\u041e\u0422 \u0421\u041a\u0415\u041d\u0414\u0415\u0420\u0411\u0415\u0408 \u041e\u0414 \u0413\u0420\u0418\u0413O\u0420 \u0421. \u041f\u0420\u041b\u0418\u0427\u0415\u0412 \u0412\u041e \u041f\u0420\u0415\u0412\u041e\u0414 \u041d\u0410 \u041f\u041e\u041b\u0421\u041a\u0418 \u0408\u0410\u0417\u0418\u041a \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u041d\u0435\u043e\u0434\u0430\u043c\u043d\u0430, \u043d\u0430 \u0441\u0442\u0440\u0430\u043d\u0438\u0446\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0430 \u0441\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u0435\u0442\u043e Colloquia Humanistica (Colloquia Humanistica, 2021(10), Article 2703.&hellip;<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,31],"tags":[],"class_list":["post-1674","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","category-nastani-i-novosti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manu.finki.net.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1674","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/manu.finki.net.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/manu.finki.net.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manu.finki.net.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manu.finki.net.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1674"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/manu.finki.net.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1676,"href":"https:\/\/manu.finki.net.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1674\/revisions\/1676"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manu.finki.net.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manu.finki.net.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manu.finki.net.mk\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}